jueves, 8 de enero de 2026

PILA DANIELL

 


CONSTRUCCIÓN  DE PILA DANIELL E EXPLICACIÓN DA MESMA A DIFERENTES GRUPOS

 Obxectivo

Construír unha pila Daniell e comprobar que pode producir electricidade a partir dunha reacción química.

 Materiais

  • 2 vasos de cristal ou vasos de precipitados
  • 1 tira ou moeda de cobre (Cu)
  • 1 cravo galvanizado ou tira de cinc (Zn)
  • Sulfato de cobre (CuSO₄) disolto en auga
  • Sulfato de cinc (ZnSO₄)
    (se non hai, pódese usar auga con sal)
  • 1 ponte salina
    (papel de cociña mollado en auga con sal)
  • Cables con pinzas
  • Multímetro ou un LED pequeño

Montaxe

  1. Enche un vaso coa disolución de sulfato de cobre e introduce a lámina de cobre.
  2. Enche outro vaso coa disolución de sulfato de cinc e introduce o cravo de cinc.
  3. Une os dous vasos coa ponte salina.
  4. Conecta o cobre e o cinc cos cables ao multímetro ou LED.

 Que acontece?

  • O cinc oxídase (perde electróns).
  • O cobre redúcese (gaña electróns).
  • Os electróns móvense polo cable, producindo corrente eléctrica.

Resultado esperado

  • O multímetro marca aproximadamente 1,1 V
  • O LED pode acenderse lixeiramente

 

Normas de seguridade

  • Non tocar as disolucións.
  • Lavar as mans ao rematar.
  • Seguir as indicacións do profesorado.

 

Desenvolvemento da actividade    

Preparación dunha Pila Daniell cun grupo de alumnado de referencia. Explicación da mesma a partir de conceptos simplificados, tendo en conta que o tema RedOx forma parte do currículo de Segundo Curso de Bacharelato.

            Exposición do funcionamento da pila a diferentes grupos de distintos niveis e etapas.

INFANTIL.- Preparación co alumnado de referencia da escena “A maxia da electricidade”. Pases nos cursos de 3, 4 e 5 anos.

Calendario de sesións: Tres sesións co alumnado de 3, 4 e 5 anos respectivamente o día 4 de decembro.

            PRIMARIA.- Preparación co alumnado de referencia da sesión “Facendo correr electróns polos fíos...”. Pases en todos os niveis da etapa.

Calendario de sesións: 1º A 19 NOVEMBRO, 1º B 19 NOVEMBRO, 2º A 19 NOVEMBRO, 3º A 13 NOVEMBRO, 3º B 13 NOVEMBRO, 4º A 13 NOVEMBRO, 5º A 20 NOVEMBRO, 5º B 20 NOVEMBRO, 6º A 20 NOVEMBRO, 6º B 26 NOVEMBRO, 6º C 26 NOVEMBRO.

            SECUNDARIA.- Preparación co alumnado de referencia da sesión “Explicando como funciona unha pila. Facémola?”. Posto no patio. Tamén se desenvolveu unha sesión específica co alumnado de 3º curso PDC, e sesións demostrativas en diferentes aulas.


Conclusión

A pila Daniell transforma enerxía química en enerxía eléctrica mediante unha reacción de oxidación-redución.

 

 

 

martes, 27 de mayo de 2025

VISITA A DOMUS E O MUNCYT

 

O pasado 6 de mayo, o alumnado de 4º da ESO do CPI Atios de Valdoviño desprazouse á cidade da Coruña para participar nunha xornada científica moi especial.

Ao longo do día, puideron visitar dous dos espazos máis emblemáticos da divulgación científica en Galicia: a Domus (Casa do Home) e o Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía (MUNCYT).




ENLACE A ACTIVIDADE:


ENLACE A FOTOS:




martes, 18 de marzo de 2025

CAMBIOS FISÍCOS E QUÍMICOS

 

 


CLUB DE LECTURA CIENTÍFICA 2025

 

CLUB DE LECTURA CIENTÍFICA

Unha das propostas que se lle fixo este ano á comunidade escolar de Atios é a do Club de Lectura Científica. E, debido a positiva resposta dun grupo de alumnado e profesorado, o mesmo está a se desenvolver desde principios deste ano académico 23-24

 A idea é a de propoñer a lectura por capítulos na casa dunha obra relacionada coa ciencia, en todos os seus ámbitos, para logo poñela en común e debatir sobre ela no tempo dun recreo cada semana.

Así, os martes no primeiro recreo levamos xa unha morea de charlas, intercambio de puntos de vista, e falando con entusiasmo sobre o libro “La clave secreta del universo” dos autores Lucy & Stephen King


A clave secreta do universo" é unha novela escrita por Lucy e Stephen Hawking que combina ciencia e aventura.

 A historia segue a un neno chamado George, quen se embarca nunha emocionante viaxe a través do espazo e o tempo coa axuda da súa amiga Annie e un supercomputador chamado Cosmos.

A medida que exploran o universo, George aprende sobre conceptos científicos complexos, como a gravidade, os buracos negros e a teoría do Big Bang, dunha maneira accesible e entretida.

A novela non só busca espertar o interese pola ciencia nos mozos lectores, senón que tamén salienta a importancia da curiosidade e o coñecemento na comprensión do mundo que nos rodea. É unha lectura fascinante para quen ama a ciencia e a aventura!

Pensamos que a participación neste tipo de Clubes é unha das experiencias que con maior interese e mellor recordo gardan os rapaces e as rapazas da súa etapa educativa.

E, por iso, preparamos con ilusión as súas sesións, co obxectivo de... non deixar a ninguén indiferente!


 


CHARLA SOBRE ENIGMA


MÁQUINA ENIGMA: O CIFRADO SECRETO DOS NAZIS E O ESFORZO ALIADO PARA DESCIFRARLO.


Conferenciante: 

Germán Sáez Moreno, profesor titular de matemáticas de la ETSETB-UPC (Escuela de Telecomunicaciones de la UPC) y miembro del Grupo de Investigación de Matemática Aplicada a la Criptografía.


Introdución:

A máquina Enigma é unha das máquinas de cifrado máis famosas da historia, principalmente polo seu uso durante a Segunda Guerra Mundial. Tratábase dunha máquina de cifrado electromecánica creada nos anos 20 polo enxeñeiro alemán Arthur Scherbius. O seu propósito orixinal era para uso comercial, pero a Wehrmacht (o exército alemán) e outras ramas do Terceiro Reich adoptárona para a transmisión de mensaxes secretas.


Funcionamento Básico da Máquina Enigma:

A Enigma utilizaba unha serie de rodas ou rotores que cambiaban a posición das letras da mensaxe que se quería cifrar. A mensaxe orixinal introducíase a través dun teclado e, ao pasar polos rotores, a máquina substituía cada letra por outra, seguindo unha secuencia complexa de transformacións. Cada vez que se presionaba unha tecla, os rotores viraban, o que facía que o cifrado fose dinámico e cambiante.

A máquina consistía en varios compoñentes:

    1. Rotores: Cada rotor tiña 26 posicións (unha por cada letra do alfabeto) e conectaba as letras entre si de maneira específica. Cada rotor podía ser colocado nunha posición diferente e tamén viraba con cada tecla presionada, o que aumentaba a complexidade do cifrado.

    2. Taboleiro de conexión: Un sistema de cables que permitía o cifrado das letras de forma diferente, contribuíndo á seguridade da mensaxe.

    3. Reflexo: Un elemento esencial da Enigma era o seu reflexo, que reenvía o sinal ao sistema de rotores dunha maneira que facía aínda máis difícil descifrar as mensaxes.

   4. Teclado e lámpada: O usuario escribía a mensaxe e a máquina mostraba a letra cifrada nunha lámpada.


Seguridade da Enigma:

A Enigma era considerada moi segura na súa época debido á combinación de rotación dos rotores, a súa configuración inicial e a posición dinámica das letras. De feito, os alemáns pensaban que era case imposible de romper debido á vasta cantidade de combinacións posibles (aproximadamente 150 quintillones de configuracións). 


O Desciframiento de Enigma:

A pesar da complexidade da máquina, os aliados, particularmente os británicos en Bletchley Park, lograron romper o código Enigma. A peza crave para romper a Enigma foi o traballo dos matemáticos e criptógrafos como Alan Turing e Gordon Welchman.

Turing e o seu equipo desenvolveron unha máquina chamada a Bombe, un dispositivo que automatizaba o proceso de procura das configuracións correctas dos rotores. Grazas a este esforzo, os aliados puideron descifrar moitos das mensaxes alemás e obter información vital sobre os seus plans, o que desempeñou un papel crucial na vitoria sobre os nazis.


Impacto:

A ruptura de Enigma é vista como un dos maiores logros no campo da criptografía e a intelixencia durante a Segunda Guerra Mundial. O coñecemento obtido a través do desciframiento das mensaxes alemás axudou aos aliados para gañar importantes batallas e a evitar numerosas emboscadas.

En resumo, a máquina Enigma é unha historia fascinante de enxeñería e criptografía, e o seu desenlace mostra o poder da matemática e a intelixencia humana para superar barreiras tecnolóxicas.


ENLACE A PELÍCULA “EL CÓDIGO ENIGMA”

https://www.youtube.com/watch?v=Tr4DmyjDXes

ENLACE A “ASI FUNCIONABA ENIGMA”

https://www.youtube.com/watch?v=dTHki5eldO0

ENLACE A “COMO DESCUBRIERON LOS ALIADOS EL CIFRADO DE ENIGMA”

https://www.youtube.com/watch?v=Sn2OVtzkHdo

ENLACE A ALBÚM DE FOTOS

https://photos.app.goo.gl/PpiGoSM8kFBCwSb16






martes, 14 de enero de 2025

+

                                            

CHOIVA DE OURO

 

O experimento de "choiva de ouro" é unha demostración de química que mostra como se poden formar cristais metálicos a partir dunha solución utilizando unha reacción redox para precipitar o ouro en forma de pequenos cristais brillantes

 

Materiais necesarios:

Cloruro de ouro (III) (AuCl₃) ou unha solución de cloro de ouro

Metais como o ferro ou zinc (podes usar unha lámina de ferro ou un cravo de zinc)

Acedo clorhídrico (HCl)

Vasos de precipitados ou frascos de vidro

Axitador de vidro

Luvas e lentes de seguridade (sempre é recomendable usalos ao traballar con produtos químicos)


Procedemento:

Preparación da solución de cloruro de ouro (III) disolvendo cloruro de ouro en auga destilada. O cloruro de ouro é de cor amarela brillante.

Engadir o ácido clorhídrico: Nun vaso de precipitados, mestura coidadosamente a solución de cloruro de ouro cunhas pingas de ácido clorhídrico. Isto facilita a disolución do ouro.

Mergullar o metal: Coloca un cravo de zinc ou unha lámina de ferro na solución de cloruro de ouro. O ferro ou o zinc actúa como axente redutor e reduce o ouro (III) a ouro metálico.

Observar a reacción: Co tempo, verás que o ouro comeza a precipitarse en forma de pequenas partículas douradas que caen ao fondo do vaso de precipitados. Esta é a "choiva de ouro".

 

Filtrar e secar: Unha vez que se precipitou o ouro, podes filtrar a solución para colleitar os cristais e logo secalos. Os cristais de ouro poden ser moi finos, pero se a reacción foi exitosa, terás pequenos anacos dourados.

Precaucións:

-        Usa luvas e lentes de seguridade en todo momento para evitar o contacto directo cos produtos químicos.

-        Realiza o experimento nunha área ben ventilada ou baixo unha campá de extracción.

-        Asegúrache de seguir as normativas de seguridade para o manexo de produtos químicos.

Este experimento mostra como se pode reducir o ouro á súa forma metálica a través dun proceso redox, e é coñecido pola espectacular "choiva de ouro" que se forma durante a reacción.

VIDEO : https://photos.app.goo.gl/PLtN9cY88NymWizN9

EXPERIENCIAS: https://www.edu.xunta.gal/centros/cpiatios/node/1574






ACTIVIDADES CLUB DE CIENCIA 2026-27

  Quiniela del Átomo A actividade «A quiniela do átomo» é unha proposta didáctica que permite repasar e consolidar os coñecementos sobre a ...